Efes Antik Kent

Tarihin en görkemli kalıntılarının bulunduğu, medeniyetlerin merdiven misali üst üste kalıntılar bıraktığı Efes’ i anlatmak epey güç diyebiliriz. Böylesine değerli bir mirasın ülkemizde olması büyük şans. Efes için ne söylense yetersiz kalacaksa da dilimiz döndüğünce anlatmaya çalışacağız. Farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Efes, kalıntılarıyla canlılığını korumayı başarıyor.

Ülkemizde Efes’in Varlığı

Efes, sadece Bizans’ın yahut Roma İmparatorluğu’nun eserlerinden oluşmuyor. Tarihi net olarak bilinmese de Cilalı Taş Devri dönemlerine ait olduğu düşünülen kalıntılara bile rastlanmaktadır. Araştırmalar on sekizinci yüzyılın sonlarından itibaren başlamıştır. Birinci ve ikinci Dünya Savaşı sürecinde uzun bir ara verilmiş olsa da 1950 yılından itibaren kazılara hız verilmiştir. Büyük kısmını Avusturyalı arkeologların yürüttüğü çalışmalar ciddi ilerleme kaydetmektedir. Ayrıca çalışmalara T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı, restorasyon ve düzenleme alanında katkı sağlamaktadır.

Efes’in Tarihi

Yazımıza başlamadan önce bir konuya dikkat çekmek istiyoruz. Efes Antik Kenti gezmeden önce tarihi ile ilgili mutlaka bilgi sahibi olmanızda fayda var. Bu bilgiler gezinizi daha anlamlı ve bilinçli hale getirecektir.

         Efes’in tarihi milattan öncelere dayanmaktadır. Cilalı Devir, Hititler ve sonrasında ticaret şehri haline geldiği Roma, Yunan uygarlıkları…

Hitit tarihinde Efes’in ismi, Apasas olarak anılıyor. Kent en görkemli zamanını Roma döneminde yaşamıştır. Yol güzergahı olması ve limanların avantajlı konumu sayesinde, Roma’nın göz bebeği olmuş burası.

Şuan turistlerin gezdiği Efes, Büyük İskender’in önemli generallerinden biri tarafından kurulmuş olan yerleşimdir. Yaklaşık 200.000 kişilik kocaman bir liman kenti Efes.

Kent zaman içerisinde çok tahrip olmuş, zaman zaman yer değiştirmiştir. Şimdi Artemis Tapınağı ve çevresi gün yüzüne çıkan küçük bir bölüm diyebiliriz. Gittiğinizde göreceksiniz ki kent, çok geniş bir arazi üzerine kurulmuş.

Efes Antik Kent’te Neler Var

Liman Caddesi,
Yamaç Evler,
Meryem Kilisesi,
Celsus Kütüphanesi.
Mermer Cadde,
Aşk Evi,
Antik Tiyatro,
Hadrian Tapınağı
Skolastika Hamamı,

Antik Tiyatro

Efes’in giriş kapısına yakın bir yerdedir. Akustiği, ışık ve görünürlük olarak her şey ince ayrıntıya kadar hesaplanmış. Burada sadece tiyatro yapılmadığı bilinmektedir. Filmlerde sıkça gördüğümüz şu gladyatörler de bu alanda dövüşlerini sergiliyormuş. Ayrıca devlet meselelerini görüşmek için de burası kullanılmış. Yaklaşık 25.000 kişilik devasa bir alan üzerine inşa edilmiş. Taşların sağlamlığı, diziliş biçimi net şekilde görülüyor.

Taşların üzerinde yürürken biraz dikkat etmenizi öneririz. Her gün yüzlerce insanın geldiği bu yerde aşınma da hayli fazla oluyor. Taşlar kayganlaşmış durumda.

Yamaç Evler

Efes’in içerinde olmasına rağmen Yamaç Evler’ i gezmek için ayrı ücret ödüyorsunuz. Bizim gittiğimiz tarihte (Bir yıl önce) fiyatı 20 tl idi. Yeni gidecekler için fiyat değişikliği var mı bilemiyoruz. Ayrıca para verdiğimiz için hiç üzülmedik doğrusu. Kesinlikle görülmesi gereken bir yer. Yapı, ismi gibi yamaç şeklinde konumlanmış. Restorasyon sonucu evleri tırmanmak çok kolay. Merdivenler yukarıya kadar devam ediyor. Evlerin çatıları olmadığından her yeri görebiliyorsunuz. Duvarlardaki mozaikleri, yerlerdeki şekilleri, odaların içlerini… insanı büyüleyen bir atmosferi var. Ayrıca içerisi oldukça serin.

Liman Caddesi

İşte zenginliğin göstergesi dedirten türden bir cadde burası. Yol boyunca sütunların olduğu belli olan geniş ve uzun bir yürüme yolu. Sütunlar o dönemki ihtişamını korumuyor olsa da kralın zenginliğini hissettirmeye yetiyor. Tören geçitlerinde ve kutlama için kullanılan yolda yürümek sizi de etkileyecektir.

Meryem Kilisesi

Hristiyanlar için oldukça önemli bir yerdir. Özellikle de Katolikler için doğdukları yer denilebilir. Hristiyanlar Meryem’ e ‘Tanrı Annesi’ unvanının burada verildiğine inanmaktadır. İslam dini için haç vazifesi ne ise Hristiyanlar için de bu kilise o denli önem taşır.

Celsus Kütüphanesi

Dönemin en önemli ve zengin kütüphanesi denebilir. Ünlü senatör Celsus adına yaptırılmıştır. Efes Antik Kent’te ayakta kalan görkemli yapılar arasında diyebiliriz. Dışarısında dört adet heykel yer alıyor. Kütüphanenin sadece bir duvarı ayakta kalmış. İçerisinde Celsus’ un lahit’ i bulunuyor. Bu yönüyle anıt mezar durumunda bulunuyor.

Duvarın içerisinden geçtiğinizde kütüphanenin bölmelerini, küçük pencerelerini, anıt mezarı görebiliyorsunuz. Burası oldukça serin bir alan. Dinlenmek isteyenler, sıcaktan bunalanlar kesinlikle buraya gelebilir.

Mermer Cadde

Araçların geçişine uygun olan Mermer Cadde, birçok yapıya giden ana cadde diyebiliriz. İşlek bir cadde olduğu kalıntılardan belli oluyor. Celsus ve Aşk Evi’ ne gitmek için bu caddeyi kullanmak gerekiyor.

Aşk Evi

Önemli ticaret yollarının merkezi olan Efes, erkek misafirlerini de unutmamış. Aşk Evi, gizli kalması gereken mahrem sırlarla dolu diyebiliriz. Duvarların dili olsa, diye başlamamıza gerek bile yok. Bu eve giden gizli yollar olduğu da kazılarda ortaya çıkmıştır.

Dünya’nın Harikalarından Bir Tanesi

Duymayan kalmış mıdır bilemiyoruz. Artemis Tapınağı. Dünya üzerinde yer alan harikalar arasında yerini almış bulunuyor.

Unesco Dünya Mirası Geçici Listesi denilen listeye Artemis Tapınağı, 2015’te asıl listeye eklendi. O tarihten sonra Efes için yoğun turist akınları başladı diyebiliriz.

Efes Antik Kenti Nerede

Efes Ege bölgemizin İzmir ili sınırları içerisinde yer alıyor. İzmir merkeze 85 kilometre uzaklıkta bulunuyor. İzmir’in Selçuk ilçesine ise 3 kilometre mesafededir. İzmir’e araç ile geçiyorsanız önce Selçuk’a uğramanız daha iyi olacaktır. İzmir merkeze geçip 85 kilometreyi geri dönmek zaman kaybı olacaktır.

Notlar

Efes Antik Kenti gezmeye gitmeden önce hava koşullarına dikkat etmenizi öneririz. Zira havanın çok sıcak olduğu saatler ve günlerde bu kocaman kenti gezmek keyif vermeyebiliyor. Açık alan olduğu için gölgelik yer fazla bulunmuyor.
Bu tarihi mekanın tadını çıkararak gezmek istiyorsanız zamandan kısıtlama yapmayı unutmalısınız. Alan düşündüğünüzden de geniş olabilir. Bir uçtan diğerine gitmek epey zaman alıyor. Bir de dinlenme, sıcak hava eklenirse çok zaman gerekiyor.
Çocuğunuz varsa yanınızda muhakkak su ve atıştırmalık almalısınız. Efes’in içerisine girdikten sonra bu tarz şeyleri bulmanız pek mümkün değil. Özellikle de su konusu canınızı sıkabilir. Elinde soğuk su ile gezenler olabiliyor. Ancak tanesi beş liradan.