TÜRKİYE`DE DAĞCILIĞIN GELİŞİMİ

Türkiye’de Dağcılık geçtiğimiz yüzyıl içerisinde başlamıştır. İlk olarak Dağcılık aktivitelerini Türklerden ziyade yabancı uyruklu insanlar daha çok bilimsel araştırmalar sebebiyle başlatmışlardır. Bu konuda tarih kayıtlarına geçen ilk dağcılık etkinliği 1829 yılında Alman fizik profesörü Friedrich Parrot tarafından yapılmıştır. Parrot, Ağrı Dağına tırmanmaya başlamış ve bu dağda çeşitli bilimsel araştırmalar yapmıştır. Ancak çalışmaları sürerken 1844 yılında Parrot’un ölümü sebebiyle Alman Devleti yerine iki ismi daha gönderme kararı alır. Dr. Wagner ve Dr. Herman, 1845 yılında bir kez daha Ağrı Dağının zirvesine tırmanan iki bilim adamı olarak kayıtlara geçer.

Türkiye’de ilk Türk dağcılık aktiviteleri ise çok sonraki yıllarda başlamıştır. İlk Türk dağcıları Kayseri’de bulunan Erciyes dağına tırmanarak tarihte ilk adımı atmıştır. Albay Cemil Cahit Toydemir 1942 yılında, yanındaki 7 askeri ile birlikte Erciyes dağına tırmanmıştır ve bu adımla birlikte Türkiye’de ilk yerli dağcılık aktiviteleri başlamıştır. Bu sayede Cemil Cahit Toydemir, Türkiye Dağlarında ilk Dağcılık Sporunu başlatan kişi olarak kabul edilmektedir. Albay Toydemir bu çıkışıyla birlikte zirveye ulaştığında, kendisiyle birlikte o gün zirveye çıkan 7 askerinin de adını metal bir tabakanın içine kağıtlar halinde bırakmıştır. Bu sayede de bu metal sigara tabakası ülkemizdeki ilk “zirve defteri” olarak tarihe geçmiştir.
İlk dağ gezileri ise bundan çok daha önceki tarihlerde, 1925 yılında Bursalı bir Doktor olan Osman Şevki Bey tarafından düzenlenmiştir. Osman bey Bursa’da Keşiş Dağına bir gezi düzenlemiş ve zirvesine doğru tırmanmıştır. Tırmandığı bu dağın adını ise çevresindekilere yaptığı anlatımda Uludağ olarak tanımlamıştır. Bu tanım Atatürk’ün kulağına kadar gitmiştir ve Osman Bey’in hikayesini dinleyip, dağın resmi adının Uludağ olarak değiştirilmesine karar vermiştir. Sonrasında ise Soyadı Kanununun Kabulü ile birlikte Osman Bey’e soyadı olarak Atatürk tarafından Uludağ soyadı verilmiştir.

Ağrı Dağına Yapılan İlk Tırmanış

Tarihte Ağrı Dağına ilk tırmanışlar Büyük Ağrı Dağı ve Küçük Ağrı Dağına olarak ikiye ayrılmaktadır. İlk olarak 1934 tarihinde Küçük Ağrı Dağı zirvesine 9. kolordu askerlerinden 8 kişi tırmanmıştır. Bundan birkaç ay sonra ise Eylül ayında yine 1934 yılı içerisinde Büyük Ağrı Dağına Yüzbaşı Rüştü ve Teğmen Bekir liderliğinde 14 kişilik bir askeri ekip tırmanmıştır. Bu iki tırmanış Ağrı Dağına ülkemizde, Türkler tarafından yapılan ilk tırmanışlardır.

Dağcılık Federasyonu ve Dağcılığın Örgütlenmesi

Bu yıllarda görmüş olduğunuz gibi dağcılık Askeri koldan ve Sivil koldan ilerlemekteydi. Bursa’da Gezi düzenleyen Osman Bey sivil dağcılığı temsil ediyorken Ağrı Dağı tırmanışları ise Askeri dağcılığa örnektir. Sonrasında takip eden yıllarda 1928 yılında “Türk Dağcılık Cemiyeti” adında bir resmi örgüt devlet desteği ile kurulmuştur. 1933 yılında ise “Türk Yürüyüşçülük, Dağcılık ve Kış Sporları Kulübü” adında bir dernek daha kurulmuştur ve faaliyetlerine başlamıştır. Sonrasında bu kulüp adını “Tenis, Eskrim ve Dağcılık” olarak değiştirmiştir.

1936 yılında ise ilk  federasyon olarak açılan “Dağcılık ve Binicilik Federasyonu” kayıtlara geçmiştir. Sonrasında resmi olarak 1939 yılında Dağcılık ve Kış Sporları Federasyonu adını halini almıştır. Uzun bir süre boyunca tüm faaliyetler bu çatı altında yürütülmüştür ve 1966 yılına gelindiğinde İsmet Ülker’in katkılarıyla Türkiye Dağcılık Federasyonu kurulmuştur ve bugün halen faaliyetlerine devam etmektedir. 1967 yılında ise Uluslararası Tırmanış ve Dağcılık Federasyonuna (UIAA) üyeliği yapılmıştır.

Dağcılığa Başlangıç ve Gerekli Ekipmanlar

Dağcılık günümüzde en çok sevilen ve doğal sporlar arasında yer alan alanlardan birisidir. Özellikle de Türkiye gibi dört tarafı dağlar ve engebelerle dolu bir yerde yürüyüş, tırmanma ve dağcılık birçok insanın ilgisini çekmektedir. Geçmişimizden bugüne kadar birçok defa atalarımız da Dağlarda yaşamış ve dağlarla içli dışlı olmuşuzdur. Bu nedenden dolayı insan doğasına en çok uyan bu spor ve özel ilgi alanına başlamak için gerekli ekipmanları sizler için derledik.

Dağlarda yapılacak olan etkinlikler için temel eşyalar bulunmaktadır. Bunlar;

Harita, Pusula, Güneş gözlüğü, güneş kremi, yedek yiyecek, yedek kıyafet, kafa lambası ve el feneri, ilk yardım malzemeleri, ateş yakma malzemeleri, kibrit, kesici alet, bol miktarda su olarak sıralanabilir.
Eğer uzun süreli bir yolculuktan ve konaklamaktan bahsediliyorsa da çantanız daha büyük hale getirerek birkaç eşya daha alınmalıdır.

Sırt çantası ve yağmurluk, Çadır, Uyku tulumu, Bol miktarda yiyecek, Çöp torbası, naylon poşet, gibi eşyalar yer almalıdır. Bunun yanı sıra kişisel bakım eşyaları, diş macunu, diş fırçası, sabun, önemli kıyafetler örneğin çorap gibi şeyler de unutulmamalıdır.

Türkiye`de tırmanış yapılacak en iyi on zirveyi görmek için tıklayın.